﻿# QARAQUTU Kurumsal Pilot Brief

**Alt başlık:** Doğrulanabilir olay şahitliği ve belge bütünlüğü altyapısı  
**Sürüm:** 2026-05-13  
**PDF:** [qaraqutu-kurumsal-pilot-brief.pdf](https://qaraqutu.org/pilot/qaraqutu-kurumsal-pilot-brief.pdf)

Bu metin, aynı başlıklı PDF brief ile aynı kurumsal pilot çerçevesini paylaşır; PDF daha kısa basılı özet olarak düzenlenmiştir.

---

## Doktrin özeti

- Sistem şahitlik eder. Hüküm vermez.  
- Kayıtlı ≠ türetilmiş.  
- Türetilmiş ≠ hüküm.  
- Doğrulama izi ≠ nihai karar.  
- Belge üretimi ≠ suçlama.  
- Eksik kanal gizlenmez; eksik olarak görünür.  
- QARAQUTU hüküm verene teknik değişiklik izini gösterir.  
- Hash yalnızca dosya bütünlüğü izidir.  
- Yapay zekâ chain-of-thought kaydı tutulmaz.

---

## 1. Neden bu brief var?

Bu brief, QARAQUTU'nun canlı pilot yüzeyinin akademik, teknik ve kurumsal değerlendirme için nasıl okunacağını özetler.

Bu bir onay talebi değildir; eleştirel teknik değerlendirme ve uygun pilot senaryo belirleme davetidir.

---

## 2. Çözülen problem

Yüksek riskli akıllı sistemlerde olaydan sonra asıl sorun yalnızca veri toplamak değildir.

Asıl sorun, şunları güvenilir biçimde ayırabilmektir:

- Hangi veri olay anında kayıtlıydı?  
- Hangisi sonradan türetildi?  
- Hangi kanal eksikti veya kesildi?  
- Üretilen belge sonradan değişti mi?  
- Kurumlar aynı olay üzerinde nasıl ortak güven zemini kuracak?

---

## 3. QARAQUTU ne yapar / ne yapmaz

**Yapar**

- Kayıtlı veri ile türetilmiş yorumu ayırır.  
- Eksik veya kesilmiş kanalı gizlemeden gösterir.  
- Olay bağlamı ile belge üretim hattını ilişkilendirir.  
- PDF ve JSON çıktıları için bütünlük izi üretir; çıktılarla birlikte taşınabilir QDRM doğrulama kaydı sunar.  
- Kayıtlı referans ve compare akışıyla farkların okunmasına yardım eder.

**Yapmaz**

- Kusur kararı vermez.  
- Suçlama üretmez.  
- Hukuki nitelendirme veya kusur isnadı üretmez.  
- Nihai karar iddiası kurmaz.  
- İnsan incelemesinin yerine geçmez.  
- Yapay zekâ chain-of-thought kaydı tutmaz.

---

## QDRM doğrulama kaydı (özet)

- JSON veya PDF çıktısı yanında taşınabilir QDRM doğrulama kaydı gelir.  
- Bu kayıt `/verifier` veya `/verifier/compare` üzerinde okunabilir.  
- Hash izi eşleşir, ayrışır veya kayıt okunamaz olarak ayrıştırılır.  
- QDRM taşınabilir, imzasız (unsigned) bir doğrulama kaydıdır; imzalı sunucu registry kaydı değildir.  
- Bu teknik iz hüküm değildir; karar verene teknik karşılaştırma zemini sunar.  
- İlk temas sırasında ham kurum verisi istenmez; canlı demo ve taşınabilir doğrulama kaydı üzerinden başlanır.

---

## 4. Canlı pilotta görülebilen akış

1. Pilot değerlendirme yüzeyi açılır.  
2. Kontrollü demo olay bağlamı incelenir.  
3. Belge üretim yüzeyi görülür.  
4. JSON/PDF çıktısı ve yanında gelen taşınabilir QDRM doğrulama kaydı incelenir.  
5. Hash izi `/verifier` veya `/verifier/compare` üzerinde okunur; eşleşir, ayrışır veya kayıt okunamaz olarak ayrıştırılır.  
6. Kayıtlı referans yüzeyi açılır.  
7. Compare akışıyla eldeki çıktı, kayıtlı referansla aynı çerçevede karşılaştırılır.  
8. Sonuç hüküm değil, fark ve iz görünürlüğü olarak okunur.

---

## 5. Dört teknik değerlendirme ekseni

### 5.1 Yapay zekâ ve veri mühendisliği

Olay paketi, JSON zarfı, kayıtlı veri ile türetilmiş yorum ayrımı incelenir. Yapay zekâ ve SaaS ajanlarında chain-of-thought tutulmaz; girdi, veri kaynağı, eylem, araç çağrısı, koruma katmanı, eksik veri ve müdahale izi izlenir.

### 5.2 Yazılım güvenilirliği ve belge bütünlüğü

EventId, exportId, PDF ve JSON üretim izi, SHA-256 hash sınırı ve tekrar doğrulama akışı incelenir. Hash, içerik doğruluğu veya karar zemini iddiası değil, dosya bütünlüğü izidir.

### 5.3 Robotik, kontrol ve insan devri

Otomasyon ile insan müdahalesi ayrımı, kanal kesintisi, güvenlik sınırı, AxisUS sınır ve insan devri çizgisi ile USTA insan yönlendirme katmanı değerlendirilir.

### 5.4 Sensör, kanal ve fiziksel sistem zinciri

Kaynak veri, sensör durumu, kanal kesintisi, edge ve cloud aktarım hattı, NZcat fiziksel etkileşim sınıflandırması ve immitus'un bütünlüğü kaynağa yaklaştıran donanım ve IP yönü incelenir.

---

## 6. QARAQUTU protokol ailesi

- QARAQUTU: olay sonrası doğrulanabilir şahitlik  
- AxisUS: sınır, veto ve insan devri  
- USTA: insan yönlendirme protokolü  
- NZcat: saha, çok aktör ve fiziksel etkileşim sınıflandırması  
- immitus: şahitlik bütünlüğünü kaynağa yaklaştıran donanım ve IP yönü

---

## 7. Beklenen değerlendirme

Bu brief bir onay talebi değildir. Beklenen katkı:

- teknik eleştiri  
- veri ihtiyacı  
- pilot senaryo seçimi  
- akademik veya sanayi eşleşmesi  
- güvenilirlik ve sınırlılık değerlendirmesi

---

## 8. Canlı bağlantılar ve iletişim

- Pilot ana sayfası: https://qaraqutu.org/pilot  
- Pilot değerlendirme: https://qaraqutu.org/pilot-degerlendirme  
- Demo giriş: https://qaraqutu.org/demo-giris  
- Validate: https://qaraqutu.org/validate  
- PDF brief: https://qaraqutu.org/pilot/qaraqutu-kurumsal-pilot-brief.pdf  
- Belge üretim demosu: https://qaraqutu.org/verifier-next/document?demo=1&type=vehicle  
- Kayıtlı referans: https://qaraqutu.org/verifier/original?mode=demo&type=vehicle&eventId=new-case&exportId=new-export  
- Karşılaştırma: https://qaraqutu.org/verifier/compare?mode=demo&type=vehicle&eventId=new-case&exportId=new-export  
- İletişim: https://qaraqutu.org/iletisim  

**Serhat Kadir KARATAŞ**  
QARAQUTU - Kurucu / Proje Sorumlusu  

E-posta: info@qaraqutu.org  
Telefon: 0536 508 83 66  
Konum: Antalya / Türkiye  

---

*Bu belge hukuki veya cezai hüküm taşımaz; bilgilendirme amaçlıdır.*
